Tái hiện lịch sử

Không đợi đến ngày chính hội mùng 6, ngay từ những ngày đầu tiên của Tết Nguyên đán Tân Mão, đông đảo du khách thập phương đã tìm về Khu di tích Cổ Loa (xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, Hà Nội) dâng hương vua An Dương Vương và tham gia lễ hội. Ngày Tết của người dân xã Cổ Loa kéo dài tới hết tháng giêng theo lễ hội của khu di tích này.

Xã Cổ Loa gồm 12 xóm, nhưng hội Cổ Loa là của chung một cụm 8 làng (trước đây gọi là Bát xã). Cả 8 làng này đều thờ vua An Dương Vương và cùng tham gia lễ hội.

Ông Nguyễn Quốc Trung, Chủ tịch UBND xã Cổ Loa, Trưởng ban Tổ chức lễ hội Cổ Loa cho biết: Ngay từ sáng mùng 2 Tết, Ban tế lễ, bảo vệ cổ vật của lễ hội Cổ Loa năm 2011 đã họp tiến cử quan đám. Việc chuẩn bị cho chương trình tế, lễ, rước sẽ diễn ra vào ngày mùng 6 được tiến hành từ tháng Chạp năm Canh Dần. Ngày mùng 4, 5 tháng Giêng, Bát xã giáp tế.

Chương trình tế, lễ, rước ngày mùng 6 được bắt đầu từ 7h, Anh Cả Quậy (gồm 3 thôn ở xã Liên Hà, huyện Đông Anh) và Bát xã dâng lễ cung vua theo cổ lệ. Sau lễ khai mạc, Anh Cả Quậy làm lễ (đọc mật khẩn). Tiếp theo là phần tế và lễ của Hội đồng Bát xã, Bát xã nghênh rước, quan viên tế, lễ bên Đình ngự triều Di quy...

Cùng với phần lễ, hội Cổ Loa diễn ra tưng bừng, náo nhiệt với các hoạt động văn hóa thể thao phong phú. Một trong những trò chơi đặc sắc trong lễ hội này chính là trò bắn nỏ thần. Xuất phát từ truyền thuyết nỏ thần đánh giặc, trò chơi này đã được duy trì từ nhiều năm nay vừa nhằm mục đích giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử đánh giặc của cha ông, vừa tạo không khí vui chơi trong lễ hội đầu năm.

Ngay trước đình Ngự triều Di quy là cây đu tiên cũng có sức hấp dẫn với các nam thanh nữ tú. Họ cùng nhau thử sức với cây đu, được tận hưởng làn gió xuân trong không khí tưng bừng của các hoạt động văn hóa thể thao xung quanh mình. Bên cạnh đó, các trò chơi văn hóa thể thao dân gian như vật dân tộc, cờ người, hát quan họ, ném còn... đã giúp khách du xuân được vui chơi và thêm hiểu biết về văn hóa của người Việt Nam đã được duy trì từ nhiều đời nay.

Bình an du xuân

Ngày mùng 4 Tết, lượng khách đổ về Cổ Loa đông nườm nượp. Hòa mình trong dòng người du xuân ở nơi kinh đô của nước Việt xưa, chúng tôi cảm nhận được sự bình yên ở nơi đây. Đó là sự cung kính dâng hương trước đền thờ An Dương Vương, là những nét mặt thanh thản của du khách khi xem các di vật khảo cổ như trống đồng, mũi tên đồng, lưỡi giáo...

Có được sự bình yên đó là cố gắng của lực lượng bảo vệ. Chỉ riêng hai ngày 5, 6 tháng Giêng, ước tính lượng khách tham quan vui chơi tại lễ hội Cổ Loa sẽ lên tới hơn 2 vạn người. Bởi vậy công tác đảm bảo an ninh cho lễ hội được đặc biệt chú trọng. Công an huyện Đông Anh đã xây dựng và tổ chức các phương án đảm bảo tốt an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, đảm bảo giao thông an toàn, thông thoáng trong lễ hội. Lực lượng bảo vệ lễ hội gồm có 50 đồng chí Công an huyện, 20 đồng chí Quân sự huyện, 18 Công an xã và 30 dân quân tự vệ.

Ông Nguyễn Quốc Trung cho biết: "Năm nay quy mô lễ hội Cổ Loa được tổ chức lớn hơn những năm trước. Bởi thế, ngoài việc đảm bảo an ninh trật tự, không để diễn ra hiện tượng đánh bạc, trộm cắp móc túi, chúng tôi còn phải duy trì lực lượng 50 người đảm bảo vệ sinh môi trường thường xuyên, liên tục trong các ngày diễn ra lễ hội vào mùng 4, 5, 6 tháng Giêng".

UBND huyện Đông Anh cũng phân công trách nhiệm trực tiếp cho Giám đốc Xí nghiệp Môi trường đô thị chịu trách nhiệm thực hiện tốt công tác đảm bảo vệ sinh môi trường, giữ gìn vệ sinh xanh sạch đẹp tại các khu công cộng trước, trong và sau lễ hội.

Cổ Loa hiện vẫn còn những vòng thành bằng đất được đắp lên từ khoảng thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên. Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc đã viết: "Ngày nay dấu tích còn lại của thành Cổ Loa chỉ còn 3 vòng... Các cửa của 3 vòng thành được bố trí không nằm trên một trục đường thẳng mà lệch chéo đi nhiều phí, có 18 ụ gò nhô cao để phòng ngự. Đây được coi là kinh đô thứ hai của Việt Nam, sau Phòng Châu ở Phú Thọ là thủ đô của thời các Vua Hùng".

Đến với lễ hội Cổ Loa, du khách không chỉ được vui chơi mà còn được chiêm ngưỡng những vòng thành đặc biệt nổi bật trên cánh đồng rau xanh mướt với giá trị lịch sử có một không hai, nhớ về truyền thuyết nỏ thần Kim Quy đánh giặc, về mối tình Mỵ Châu - Trọng Thủy còn mãi với thời gian